TİHEK, Kanal 7, ATV, Show TV, NOW TV ve Star TV’yi engelli bireylerin yayınlara erişiminde yetersiz kaldığı gerekçesiyle uyararak, ayrımcılık yasağının ihlal edildiğini belirtti.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Kanal 7, ATV, Show TV, NOW TV ve Star TV’ye engelli bireylerin yayın hizmetlerine erişimini sağlamada yetersiz kaldıkları gerekçesiyle uyarıda bulundu. Kurum, bu kanalların engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine hükmetti.
TİHEK’in kararı, engelli bireylerin yayınlara erişimini iyileştirmeyi amaçlayan 2019 tarihli yönetmeliğe uyulmadığı iddiaları üzerine alındı. Başvuruda, görme ve işitme engelli bireylerin yayınları takip etmesini kolaylaştıracak sesli betimleme gibi uygulamaların ilgili kanallarda yer almadığı belirtildi.
TİHEK tarafından yapılan incelemede, televizyon kanallarının pozitif yükümlülüklerini yerine getirmediği ve erişilebilirlik standartlarına aykırı davrandığı saptandı. Bu durumun, engelli bireyleri yayın hizmetlerine erişimde dezavantajlı bir konuma soktuğu ve dolaylı ayrımcılık yasağını ihlal ettiği sonucuna varıldı.
Bu kapsamda, Kanal 7, ATV, Show TV, NOW TV ve Star TV ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’na (RTÜK) 17 bin 52’şer lira idari para cezası kesildi. Ancak TİHEK, bu cezaların uyarıya dönüştürülmesine karar vererek RTÜK’e konuyla ilgili tavsiyelerde bulundu.
TİHEK, kararında 6701 sayılı Kanun’daki ayrımcılık yasağı hükümlerini ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’daki erişilebilirlik düzenlemelerini hatırlattı. Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’ne göre bilgi ve iletişim hizmetlerinin erişilebilir kılınmasının devletin pozitif yükümlülükleri arasında yer aldığını belirtti.
Kurum, ilgili yönetmeliğin yürürlüğe girmesinin üzerinden beş yıl geçmesine rağmen, televizyon kanallarının erişilebilirlik yükümlülüklerini yerine getirdiğine veya bu yönde çalışma yaptığına dair bilgi ve belge sunmadığını kaydetti.
TİHEK, RTÜK’e gönderdiği tavsiyede, erişilebilirliğin mevzuattan kaynaklanan bir yükümlülük olmanın ötesinde, engelli bireylerin temel hak ve özgürlüklerini kullanabilmeleri için kritik öneme sahip olduğunu vurguladı. Bilgiye erişememenin düşünce ve ifade özgürlüğü gibi temel hakları kısıtlayacağını belirtti.
Olağanüstü durumlarda yapılan yayınların işaret dili, ayrıntılı altyazı ve sesli betimleme ile sunulmasının hayati önem taşıdığına dikkat çekildi. RTÜK’ün, erişilebilirliğin etkin uygulanması ve medya hizmet sağlayıcılarının kapasitelerinin geliştirilmesinde kilit rol oynadığı ifade edildi.
Anadolu Ajansı’nın
