Türkiye’nin Enerji İthalatı ve Bölgesel Enerji Akışları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, Türkiye’nin doğal gaz ithalatı, yılın ilk çeyreğinde 19,2 milyar metreküp olarak gerçekleşti. Aynı dönemde petrol ve petrol ürünleri ithalatı ise 3,32 milyon ton olarak kaydedildi. Doğal gaz ithalatında Ocak ayında ABD yüzde 35,7 ile ilk sırayı alırken, Rusya yüzde 35 ve…
Türkiye’nin Enerji İthalatı ve Bölgesel Enerji Akışları
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, Türkiye’nin doğal gaz ithalatı, yılın ilk çeyreğinde 19,2 milyar metreküp olarak gerçekleşti. Aynı dönemde petrol ve petrol ürünleri ithalatı ise 3,32 milyon ton olarak kaydedildi. Doğal gaz ithalatında Ocak ayında ABD yüzde 35,7 ile ilk sırayı alırken, Rusya yüzde 35 ve Azerbaycan yüzde 13,4 payla takip etti. Şubat ayında ABD yüzde 27,2 payla liderliğini korurken, mart ayında Rusya ilk sıraya yükseldi. Petrol ve petrol ürünleri ithalatında ise Rusya en büyük tedarikçi konumunu korurken, Irak, Kazakistan ve Suudi Arabistan da önemli pay sahibi oldu. Ocak ayında Rusya toplam petrol ithalatının yüzde 49,7’sini karşılarken, Irak yüzde 14 ve Suudi Arabistan yüzde 9’un üzerinde pay aldı.
Hürmüz Boğazı’ndaki aksamaların arz güvenliği endişelerini artırdığı bir dönemde Türkiye, çeşitlendirilmiş tedarik yapısıyla doğal gaz ve ham petrol arzında sorun yaşamazken bölgesel enerji akışlarında alternatif güzergah olarak önemli bir rol üstleniyor. Ceyhan Terminali, küresel petrol akışında kilit bir konuma sahip. Azerbaycan ve Irak petrolünün dünya piyasalarına ulaştığı önemli noktalardan biri olan Ceyhan Terminali, Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hatları aracılığıyla bölgesel petrol akışlarının dünya pazarlarına taşındığı stratejik bir merkez konumunda bulunuyor. Azerbaycan petrolü, Bakü-Tiflis-Ceyhan Hattı üzerinden Ceyhan Terminali’ne taşınarak buradan küresel pazara sevk edilirken bu hat, sadece Azerbaycan için değil, Kazakistan gibi üreticiler için de Rusya’ya bağımlılığı azaltan alternatif bir koridor görevi görüyor.
BOTAŞ verilerine göre, yıllık 50 milyon ton kapasiteli Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı üzerinden yılın ilk 2 ayında yaklaşık 30,9 milyon varil petrol taşınmıştır. Hat aynı zamanda Hazar Denizi petrolünü Rusya ve İran dışındaki rotalar aracılığıyla küresel piyasalara ulaştıran önemli bir rota olarak öne çıkmaktadır. Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı ise Kerkük’ten Ceyhan’a uzanmakta olup günlük 1,5 milyon varil seviyesinde kapasiteye sahiptir. Bu hat sayesinde ihracatın günlük 170 bin varilden başlayarak 250 bin varile çıkarılması planlanmaktadır, bu da kuzeyden gelen petrolün Akdeniz’e ulaşmasında Türkiye’nin rolünü güçlendirmektedir.
Doğal gaz alanında Rusya, Azerbaycan ve İran’dan uluslararası boru hatlarıyla gaz temin eden Türkiye, bu alanda da önemli bir konumda bulunmaktadır. Rusya’dan Mavi Akım üzerinden yıllık 16 milyar metreküp kapasiteyle doğrudan gaz sağlanırken, TürkAkım ise toplam 31,5 milyar metreküp kapasiteye sahip iki paralel hattan oluşmaktadır. Azerbaycan’dan gelen doğal gaz ise Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden yıllık yaklaşık 24 milyar metreküp kapasiteyle Türkiye’ye ulaşmaktadır ve bu hat, Güney Gaz Koridoru’nun ilk ayağını oluşturmaktadır. Türkiye’ye ulaşan gaz, Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) aracılığıyla batıya taşınırken Avrupa’ya sevkiyat Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) üzerinden gerçekleştirilmektedir. TANAP, yıllık yaklaşık 16 milyar metreküp kapasiteyle faaliyet gösterirken, bunun yaklaşık 6 milyar metreküplük kısmı Türkiye’nin iç tüketimine ayrılmış olup 10 milyar metreküplük bölümü Avrupa’ya yönlendirilmektedir. TANAP üzerinden taşınan gaz, Türkiye-Yunanistan sınırında TAP ile bağlantı kurarak Avrupa pazarlarına ulaşmaktadır. TAP ise yıllık yaklaşık 10 milyar metreküp kapasiteyle faaliyet göstermekte olup, hattın kapasitesi teknik olarak 20 milyar metreküpe kadar artırılabilmektedir.
Son olarak, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki enerji işbirliğinin bir parçası olarak geçen yıl devreye alınan Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı, günlük yaklaşık 2 milyon metreküp kapasiteye sahiptir ve Nahçıvan’ın doğal gaz ihtiyacını Türkiye üzerinden karşılamayı hedeflemektedir. İran’dan Türkiye’ye doğal gaz akışı ise yıllık 14 milyar metreküp teknik kapasiteye sahip olan İran-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden gerçekleşmektedir ve Türkiye’nin İran ile yaptığı uzun vadeli anlaşma kapsamında yıllık 9,6 milyar metreküpe kadar gaz tedariki öngörülmektedir.
