Türkiye’nin Antarktika’daki Bilimsel Varlığı

Türkiye’nin Antarktika’daki bilimsel varlığı, 17 Ocak 2015 tarihinde başladı. Bu ay içerisinde kıtaya 10’uncu seferini gerçekleştirmeye hazırlanan Türkiye, elde edilen bilimsel kazanımlar ve Horseshoe Adası’nda kurulması planlanan kalıcı üs çalışmalarının yanı sıra Türk bilim insanlarının vizyonuyla da dünyada adından söz ettiriyor.

2017 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Kutup Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi koordinesinde düzenlenen ilk ulusal seferle profesyonel bir boyut kazanan Türkiye’nin Antarktika’daki varlığı, Cumhurbaşkanlığı himayesine alınarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinasyonunda ulusal bir devlet politikasına dönüştürüldü.

Çalışmalar, dünyada tanınan ve Uluslararası Antarktika Araştırmaları Bilimsel Komitesi Başkan Yardımcılığı görevini üstlenen bilim insanı Prof. Dr. Burcu Özsoy öncülüğünde ve koordinasyonunda sürdürülüyor. Bugüne kadar başarıyla tamamlanan 9 ulusal sefer ve bu ay içerisinde çıkılması planlanan 10’uncu sefer ile Türkiye, bölgede kesintisiz bilimsel veri toplayan sayılı ülkeler arasında varlığını güçlendirecek.

Türkiye’nin Antarktika’daki varlığını perçinleyecek en stratejik adım, Horseshoe Adası’nda kurulan kamp yerleşkesinin bir bilim üssüne dönüştürülmesi projesi oldu. Bakanlık koordinasyonunda yürütülen çalışmalarla, Türkiye’nin Antarktika’daki “ayak izi” fiziksel bir yapıya bürünüyor. Üs projesi sadece bir bina inşası değil, aynı zamanda Türkiye’nin Antarktika Antlaşmalar Sistemi’nde “Danışman Ülke” statüsüne geçişi için kritik bir anahtar niteliği taşıyor.

Türk bilim insanları, bu üs sayesinde yıl boyunca kıtada kalarak iklim değişikliği, jeoloji ve deniz bilimleri alanında kesintisiz veri akışı sağlayacak. Antarktika’da dünyanın geleceğine dair araştırmalar yapılırken, Türk bilim ekipleri de önemli çalışmalara imza atmıştır. Küresel iklim modellerine katkı sunan Türk bilim insanları, deniz seviyesindeki değişimleri ve okyanus akıntılarını ölçerek önemli verilere ulaşmıştır.

Türkiye’nin kutuplardaki başarısı, “Kutup Bölgeleri Koordinasyon Kurulu” aracılığıyla hem sahada hem masada güçlenmektedir. Bu kurul, Türkiye’nin hem Arktik hem de Antarktika’daki hedeflerini tek bir çatı altında birleştirerek ülkenin kutup alanındaki bilimsel, stratejik ve diplomatik varlığını pekiştirmeyi amaçlamaktadır.

Türkiye, mühendislik çözümleriyle varlık göstererek uluslararası literatüre katkı sağlamaya devam etmeyi hedeflemektedir. Türkiye’nin Antarktika’daki bilimsel çalışmaları her geçen seferle derinleşirken, Horseshoe Adası’nda dalgalanan ay yıldızlı bayrak, ülkenin dünyanın en uzak ve zorlu coğrafyalarında bilimle var olduğunun en somut kanıtı olmaya devam etmektedir.