Türkiye’nin Afrika’daki Arabuluculuk Rolü: Etiyopya-Somali Anlaşmazlığı ve Mısır-Etiyopya Çekişmesi

Etiyopya-Somali Anlaşmazlığı

Etiyopya, Afrika’nın en büyük nüfusuna sahip ülkesi olmasına rağmen denize erişimi bulunmayan bir ülkedir. Denize erişimini kaybetmesinin ardından Kızıldeniz’e erişim konusunu gündemde tutan Etiyopya, Somaliland ile denize erişim anlaşması yapmıştır. Bu anlaşma, Somaliland’ın bağımsızlığını tanıma vaadini içermesi nedeniyle Somali ve uluslararası toplumun ciddi tepkisini çekmiştir. Somaliland Başkanı anlaşmanın tamamlanmasıyla Etiyopya’nın kendilerini “bağımsız” olarak tanıyacağını belirtmiş, bu durum Somali hükümetinin büyükelçisini geri çekmesine neden olmuştur.

Mısır-Etiyopya Çekişmesi

Etiyopya, Nil sularının büyük bir kısmını doğuran ancak bu suların sadece çok küçük bir kısmından faydalanabilen bir ülkedir. Etiyopya, Nil Nehri’ni besleyen Mavi Nil Nehri kolu üzerinde Nil’in önemli bir kısmını taşıyan Hedasi Barajı’nın inşasına başlamıştır. Barajın doldurulmasına ve elektrik üretimine başlanmasına rağmen, Mısır ve Sudan barajın paydaş ülkelerin haklarını etkilememesi için üçlü bir anlaşma yapılmasını savunmaktadır.

Mısır, Mısır’ın iki ana hedefi, Somali-Etiyopya gerginliğini artırmak ve Hadasi Barajı konusunda avantaj elde etmektir. Ancak Mısır, sorunları savaş ile çözmek istememekte ve müzakereleri öncelik olarak görmektedir. Mısır’ın Somali’ye askeri yardımlar yapacağı iddiaları, zaten gergin olan Etiyopya-Mısır ilişkilerini daha da karmaşık hale getirebilir.

Uzmanlar, Türkiye’nin Etiyopya ve Somali arasında yürüttüğü arabuluculuk sürecinin bölgesel barışın inşasında önemli bir rol oynadığını belirtmektedir. Türkiye’nin, Mısır ve Etiyopya arasındaki çekişmede de arabuluculuk yapabileceği konuşulmaktadır.