TCMB, 2026’da makroihtiyati politikalarla Türk lirasına geçişi teşvik etti. Kredi büyümesi enflasyonla uyumlu seyretti, KKM’den çıkışla TL mevduat payı yüzde 61,5’e yükseldi.
2026 yılında küresel belirsizlikler ve jeopolitik riskler uluslararası finans piyasalarında oynaklıkları artırırken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla makroihtiyati politika adımlarıyla Türk lirasına geçişi teşvik etti. Bu adımlar, kredi büyümesinin enflasyonla uyumlu seviyelerde kalmasını sağladı.
Ocak ayında yabancı para (YP) kredilerdeki büyüme sınırı sıkılaştırılırken, tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) için de limitlere büyüme sınırı getirildi. Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisnalar daraltıldı. Mayıs sonunda ise ihtiyaç, taşıt ve ticari TL kredileri ile KMH limitlerindeki büyüme sınırları düşürüldü.
YP kredilere getirilen sınırlamalar sonucunda, kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2’ye geriledi. Ocak ayında TL cinsi yurt dışı repo işlemleri ve yurt dışı krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı. Program döneminde kredi faizleri TCMB’nin politika adımlarıyla uyumlu hareket ederek fonlama maliyetlerindeki artış hem ticari hem de bireysel kredi faizlerine yansıdı.
Ticari kredi kompozisyonu, YP kredi büyümesindeki kısıtlamalar nedeniyle Türk lirası lehine gelişti. Sıkı finansal koşullar reel sektörün borçluluğunu ve finansal kaldıraç oranını tarihi ortalamaların altına çekti. YP krediler büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştı. Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu dengeleyerek bireysel kredi kartı ve KMH büyümesini yavaşlattı.
Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıkarken, değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı. Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 2,2’den yüzde 2,9’a yükselmesine rağmen tarihi ortalamasının altında seyretti. Bu artışta KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı alacak bakiyelerindeki artış etkili oldu.
Ocak 2026’da kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı tanındı. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılıklar ve bankaların güçlü sermaye yapısı finansal istikrara yönelik riskleri sınırladı. Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini desteklemeye devam etti. Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026’da sonlandırıldı.
Sektör SYR’si, Aralık 2025’te yüzde 19,7 iken Ocak 2026’da yüzde 16,8’e geriledi ve Temmuz 2026’da yüzde 16,6 olarak gerçekleşti. Bu oranlar, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8’lik yasal alt sınırın ve BDDK’nin yüzde 12’lik hedef oranının üzerinde kaldı.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasında, gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri 23 Ağustos 2025’te sonlandırıldı. Bu kararın ardından 9,6 milyar dolar olan gerçek kişi KKM bakiyesi, Ağustos 2026’da sıfırlandı. Tüzel kişiler için ise 15 Şubat 2025’te sonlandırılan işlemlerin ardından bakiye, Ağustos 2025’teki 200 milyon dolardan Aralık 2025’te sıfıra indi.
Ağustos 2023’te toplam mevduatın yüzde 26,2’sini oluşturan KKM bakiyesi tasfiye edilirken, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldi. Önümüzdeki dönemde Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek, kredi büyümesine yönelik para politikasıyla uyumlu adımlar sürecek ve yatırım-ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek.
Yabancı para mevduatın cazibesi azaltılarak TL mevduatın payının ve vadesinin uzatılmasına yönelik politikalar uygulanmaya devam edecek. Cari işlemler dengesi ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla yatırım ve ihracata yönelik finansman koşulları iyileştirilecek. İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak için bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar sürdürülecek.
Finansal sektör düzenlemeleri, uluslararası standartlara uyum ve sektördeki yeni gelişmeler gözetilerek geliştirilecek. Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum için bankaların kamuya açıklama yükümlülükleri ile ilgili mevzuatta değişiklikler yapılacak. Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetleri düzenlenecek ve finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin sürdürmesi sağlanacak. Kalkınma bankacılığının etkinliği artırılacak.
