“6 Temmuz Uluslararası Kooperatifler Günü” kapsamında, bu yılın teması “Barışçıl Bir Dünya İçin Kooperatifler” olarak belirlendi. Kooperatiflerin ekonomik kalkınmaya ek olarak, dayanışma, toplumsal uyum ve barışa katkılarına odaklanılarak kutlanan bu…
“6 Temmuz Uluslararası Kooperatifler Günü” kapsamında, bu yılın teması “Barışçıl Bir Dünya İçin Kooperatifler” olarak belirlendi. Kooperatiflerin ekonomik kalkınmaya ek olarak, dayanışma, toplumsal uyum ve barışa katkılarına odaklanılarak kutlanan bu gün, Türkiye’deki kooperatiflerin çeşitli alanlarda ekonomiye sağladığı önemli katkılara vurgu yapıyor.
Türkiye’deki kooperatifler, üretimi artırma, istihdamı destekleme, kadın girişimciliğini güçlendirme ve kırsal kalkınmayı teşvik etme gibi alanlarda etkin rol oynamaktadır. Kooperatifler, üreticilerin bir araya gelerek daha düşük maliyetle üretim yapmalarına olanak tanımanın yanı sıra, finansmana erişim ve ürünlerini daha geniş pazarlara ulaştırma konularında da önemli bir ekonomik yapıdır.
Türkiye’de kooperatiflerin güçlenmesine yönelik yeni stratejiler ve çalışmalar hızla geliştirilmektedir. Özellikle Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı, sektörü daha etkin, sürdürülebilir, rekabetçi ve yenilikçi hale getirme amacı taşımaktadır. Bu kapsamda, kooperatiflerin kurumsal ve mali kapasitelerinin güçlendirilmesi ve dijital dönüşümlerinin hızlandırılması öncelikli hedefler arasında yer almaktadır.
Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) çerçevesinde, Türkiye’de 46 farklı türde yaklaşık 50 bin kooperatif bulunmaktadır. Ankara, 708 kooperatifle en fazla aktif kooperatifin bulunduğu şehirken, onu sırasıyla 686 kooperatif ile İzmir, 493 kooperatif ile İstanbul, 373 kooperatif ile Muğla ve 341 kooperatif ile Antalya takip etmektedir.
KOOP-DES kapsamında, kadınların çoğunlukta olduğu kooperatiflere üretim ve istihdam sağlayacak projeler için destekler sunulmaktadır. 2020-2025 yılları arasında KOOP-DES ile toplam 151,5 milyon lira hibe verilirken, ayrıca Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB) arasında imzalanan anlaşma ile 4,5 milyar liralık kredi paketi kooperatiflerin kullanımına sunulmuştur.
Destek tutarlarında yapılan artışlarla birlikte, kooperatiflerin makine ve ekipman alımları ile kadınların çoğunlukta olduğu kooperatiflerin yaşlı ve engelli bakım merkezleri, çocuk kulüpleri, kreş ve gündüz bakımevlerine yönelik yatırımlarına verilen destek üst limitleri yükseltilmiştir. Ayrıca, nitelikli personel istihdamı desteği de artırılarak kooperatiflerin daha fazla desteklenmesi sağlanmıştır.
Uluslararası pazarlara küçük üreticileri taşıyan kooperatiflerin dış ticarete olan katkısı da artmaktadır. 2019 yılında gerçekleştirilen kooperatifler tarafından yapılan ihracatın tutarı 61,2 milyon dolar iken, bu rakam geçen yıl 96,2 milyon dolara yükselmiştir. Bu yılın mayıs ayı itibariyle ise kooperatifler tarafından 47 milyon dolarlık dış satış gerçekleştirilmiştir. İhracat yapan kooperatif sayısındaki artış da dikkat çekicidir. Son olarak, 2019 yılında 12 kooperatif ihracat yaparken, bu sayı geçen yıl 55’e yükselmiş ve bu yılın ocak-mayıs döneminde ise toplam 73 kooperatif ülke ihracatına katkı sağlamıştır.
