BM Genel Sekreteri Guterres, Orta Doğu’daki gerilim ve iklim kriziyle ilgili acil eylem çağrısı yaptı. Kıbrıs ve Gazze’de diplomasi vurgusu yapan Guterres, iklim krizi için fosil yakıt kullanımının azaltılmasını istedi.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında Orta Doğu’daki gelişmeler ve iklim krizinin boyutları hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Guterres, Kıbrıs görüşmelerinden Gazze’deki ateşkes sürecine, Hürmüz Boğazı’ndaki krizden küresel gıda güvenliğine kadar birçok konuya değinerek uluslararası topluma diplomasi çağrısı yaptı. Aşırı sıcaklıkların artık bir gelecek değil, bugünün krizi olduğunu vurgulayan Guterres, hükümetleri acil önlem almaya davet etti.
Guterres, Kıbrıs temaslarını değerlendirerek yeni bir “5+1” formatındaki toplantı için hazırlıklara başlanacağını duyurdu. Taraflarla yapılan görüşmelerin ardından güven artırıcı yöntemler ve içerik konusunda hazırlıklar tamamlandıktan sonra toplantının düzenleneceğini belirtti. Guterres, toplantının başarılı olması için her iki taraf ve garantör ülkelerle istişare halinde çalışılacağını ifade etti.
BM Genel Sekreteri, Orta Doğu’daki çatışmalara geniş yer ayırdı. Körfez’deki askeri gerilimin küresel istikrarsızlığın temel unsurlarından biri haline geldiğini söyledi. Hürmüz Boğazı’nda ticaretin durduğunu, enerji piyasalarının sarsıldığını ve gıda fiyatlarının yükseldiğini belirtti. Milyonlarca insanın yoksulluk riskiyle karşı karşıya olduğunu hatırlatan Guterres, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hamas’ın silahsızlanması ve İsrail’in Gazze’den çekilmesini içeren anlaşmasını olumlu bir gelişme olarak nitelendirdi. Guterres, bölge ve dünya için daha fazla savaşı kaldırmanın mümkün olmadığını vurguladı.
Basın toplantısının ikinci bölümünde iklim değişikliğine dikkat çeken Guterres, El Nino’nun etkilerinin beklenenden güçlü hissedildiğini söyledi. Son dönemdeki aşırı sıcaklar, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının yalnızca başlangıç olduğunu belirtti. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün tahminlerine göre sıcaklıkların normalin üzerinde seyredeceği uyarısında bulundu. Guterres, aşırı sıcaklığın “sessiz katil” olarak adlandırılsa da bu tanımın krizi hafife aldığını ve dünya çapında ölümlerin eksik sayıldığını dile getirdi.
Aşırı sıcaklıkların çevresel, ekonomik ve insani bir kriz olduğunu belirten Guterres, milyonlarca insanın sağlık, gıda ve geçim kaynaklarının tehdit altında olduğunu söyledi. Guterres, aşırı sıcaklarla mücadele için erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, çalışanların korunması, şehirlerin dayanıklı hale getirilmesi ve en önemlisi fosil yakıt kullanımının azaltılması gerektiğini vurguladı. Hükümetlerin yeni fosil yakıt projelerini sürdürmesini eleştiren Guterres, “Bugün onaylanan her yeni fosil yakıt projesi yarının sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getiriyor” dedi.
Guterres, iklim krizinin yeterince ciddiye alınmamasının nedenleri arasında güvenlik krizlerinin gündemi meşgul etmesi ve fosil yakıt endüstrisinin küçümseme kampanyalarının bulunduğunu söyledi. BM’nin bundan sonra daha açık konuşacağını ve iklim krizinin insanlık için varoluşsal bir tehdit olduğunun anlatılması gerektiğini belirtti.
Gazze’deki anlaşmaya ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Guterres, tarafların uzlaşılan yol haritasını gecikmeden uygulaması gerektiğini söyledi. Guterres, İran destekli milislerin faaliyetlerine ilişkin olarak ise Irak hükümetinin ülkenin vekalet savaşları için kullanılmaması yönündeki kararlılığını desteklediklerini ifade etti. Dünya Gıda Programı’nın finansmanı hakkında ise mevcut yardımın ihtiyaçların gerisinde kaldığını vurgulayarak, sınırlı kaynaklarla en savunmasız insanlar için ellerinden geleni yapacaklarını belirtti.
