Yapay zeka dolandırıcılığı geçen yıl dünyaya 442 milyar dolar kaybettirdi

Kaliforniya Üniversitesi Berkeley’den Profesör Hany Farid, yapay zeka tarafından üretilen ses ve videoların gerçeklikten ayırt edilemediğini belirtiyor. Normal insanların yapay zeka seslerini ayırt etme oranının yüzde 60 civarında olduğunu ve bu durumun yazı tura atmaktan farksız olduğunu ifade ediyor.
INTERPOL’ün yayımladığı Küresel Finansal Dolandırıcılık Tehdit Değerlendirmesi raporuna göre, 2025 yılında küresel finansal dolandırıcılık zararının 442 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor. Kurum, genel risk seviyesini “Yüksek” olarak değerlendirirken, önümüzdeki 3 ila 5 yıl içinde bu durumun ciddi şekilde artmasının beklendiği öngörülüyor.
ABD’de FBI’ın yayımladığı İnternet Suçları Şikayet Merkezi Yıllık Raporu’na göre, siber suç kayıplarının 20,9 milyar dolar olduğu ve yapay zeka kaynaklı şikayetlerin ayrı bir suç kategorisi olarak ele alındığı belirtiliyor. 22 binden fazla şikayet ile 893 milyon doları aşan zararın kayıtlara geçirildiği ifade ediliyor.
İngiltere’de kurbanların kendi elleriyle para göndermesini sağlayan dolandırıcılık türünün yüzde 19 artarak 576,4 milyon sterline yükseldiği aktarılıyor.
Günümüz teknolojisi, ses klonlama ve derin kurgu dolandırıcılığının nasıl işlediğini şu şekilde açıklıyor: Bir sesin klonlanması için sosyal medya videosu, podcast yayını veya telesekreter mesajından alınan kısa bir ses kaydı yeterli oluyor. Süreç, konuşmacı kodlayıcı ağı, ses örneğinden frekans, tını ve ritmi yakalayan sayısal bir gömme vektörü çıkararak başlıyor. Akabinde, Microsoft’un VALL-E veya Tacotron 2 gibi mimarileri üzerine kurulu akustik model, yeni metni bu ses özellikleriyle eşleştiriyor. Son olarak, HiFi-GAN gibi bir sinirsel ses sentezleyici, bu özellikleri ham ses dalgasına dönüştürerek ses klonlamayı tamamlıyor. Modern modellerin, kişiye özel ince ayar gerektirmeyen binlerce konuşmacı üzerinde eğitilmiş olduğu belirtiliyor. Gerçek zamanlı ses dönüştürme sistemlerinin 100 milisaniyenin altındaki gecikme süreleriyle çalıştığı ve bu sayede canlı telefon görüşmelerinde derin kurgu ses kullanımını mümkün kıldığı ifade ediliyor.
Dolandırıcılık faaliyetlerinin endüstrileşmesi, insan müdahalesi olmadan görevleri planlayıp yürütebilen yapay zeka ajanları ile yeni bir boyuta taşınıyor. Yapay zeka destekli dolandırıcılığın, geleneksel yöntemlere göre 4,5 kat daha karlı olduğu belirtiliyor. Otonom yapay zeka ajanlarının, kurbanların tepkilerine uyum sağlayabildiği, güvenlik engellerini aşabildiği ve hafıza ile konuşma sentezini kullanarak uçtan uca dolandırıcılık yapabildiği ifade ediliyor. Ayrıca, karanlık webde aylık 50 dolara sunulan “hizmet olarak dolandırıcılık” (FaaS) platformlarının, ses klonlama ve sahte belge kitleri içeren yazılımları herkesin erişimine açtığı belirtiliyor.
En yaygın beş yapay zeka dolandırıcılığı türü şunlardır:
1. Aile acil durum dolandırıcılığı
2. Şirket e-postalarının ele geçirilmesi ve sahte görüntülü aramalar
3. Romantik yatırım dolandırıcılığı (Pig butchering)
4. Sentetik kimlik dolandırıcılığı
5. Yapay zeka ile geliştirilmiş oltalama
Uzmanlar, yapay zeka dolandırıcılığına karşı alınabilecek önlemler konusunda şunları öneriyor:
1. Aile içinde yalnızca bireylerin bildiği gizli bir parola belirlemek
2. Kredi sicilini proaktif olarak dondurmak
3. Finansal hesaplarda ve e-postalarda çok aşamalı doğrulamanın etkinleştirilmesi
4. Baskı ve aciliyet hissettiren durumlarda işlemlerin yavaşlatılması
5. Arayan kimliği veya görüntülü aramalara tam olarak güvenmemek ve şüphe durumunda resmi kanallardan doğrulama yapmak
6. İnternetteki kamuya açık ses ve video izlerini sınırlandırmak
Sistem düzeyinde, endüstrileşmiş suç ekosistemine karşı tek başına yeterli olamayacağı vurgulanıyor. Ülkelerin, yapay zeka dolandırıcılığına karşı tespit sistemlerini güçlendirmesi ve platform sorumluluğunu artırması gerektiği ifade ediliyor.