Anlaşılmayı Bekleyen Bir Roman: Tutunamayanlar

Muhtemelen Oğuz Atay bu eşsiz eserini yazdığında toplum tarafından değerinin bu kadar uzun süre anlaşılamayacağını bilmiyordu.

Anlaşılmayı Bekleyen Bir Roman: Tutunamayanlar
Anlaşılmayı Bekleyen Bir Roman: Tutunamayanlar tufan
Bu içerik 238 kez okundu.
Reklam

 

Muhtemelen Oğuz Atay bu eşsiz eserini yazdığında toplum tarafından değerinin bu kadar uzun süre anlaşılamayacağını bilmiyordu. Fakat bunun yanında sayfalar boyunca yazdığı Tutunamayanlar romanı ile Türk edebiyatına yeni bir tür olan postmodern tarzı bir kitap kazandırdı. 1970 yılında yazılan kitap ancak 1972 yılında basılabildi. Yazıldığı yıl, yani 1970 yılında TRT roman ödülü kazanmıştır. Kitap, yazarın yaşamı boyunca ikinci baskısını görmemiştir maalesef. Daha sonra yine üst düzey kitaplar çıkarsa da yazarın en bilinen ve ismiyle özdeşleşen kitabı Tutunamayanlar’dır.

Roman 1972’den 1982’ye kadar unutulmuş bir kitap olarak raflarda kaldı. Bu zaman zarfında birileri tarafından okunmayı ve fark edilmeyi bekledi. Sonunda bu nadide eseri Ömer Madra ve Enis Batur fark ederek yeniden yayınlanması için girişimlerde bulundular.1984 yılında ikilinin önsözleri ile Tutunamayanlar yeniden neşredilerek yeniden basıldı. Yazar için en önemli şey anlaşılma ve eserlerinin okunmasıdır. Oğuz Atay maalesef hayattayken buna çok şahit olamasa da vefatından sonra kitapları yüzlerce baskıya ulaşarak en çok okunanlar listesine girdi.

Postmodern Tarzında Bir Roman

Evet daha önce bahsettiğimiz gibi Tutunamayanlar Türk edebiyatında postmodern tarzda yazılan ilk örnek kitaplardan biri sayılır. Konusu, yazılış biçimi ve kullanılan teknik hepsi bunu gösterir. Postmodern türüne gelmeden modern romanın ne olduğundan kısaca bahsedelim. Modern roman türü Türk edebiyatına cumhuriyetle birlikte girmiştir. Yazılan ilk romanlar elbette ki batı tarzı olmuştur. Bu romanlarda kısaca giriş, gelişme ve sonuç bölümleri akışa göre ilerlemektedir. Zamanla roman türü edebiyatımızda oturunca özgün eserler ortaya çıkmıştır. Bu özgün eserlerin başında Oğuz Atay’ın postmodern tarzda yazdığı Tutunamayanlar eseri gelir.

Yazdığı eseri ‘’ bilinç akışı’’ yöntemi kullanarak yazmıştır. Bu yöntem diğer klasik romanlar gibi süreç aynı şekilde işlemez. Tutunamayanlarda okuyucu karakterin zihninin de yaşadığı olaya gider ve tekrar geri gelir. Bu bir canlılık yanında yaşanan olayların okuyucuya daha iyi hissettirilmesi açısından kullanılan bir tekniktir.

Romanın Konusu ve Asıl Anlatılmak İstenen

Genç bir mühendis olan Selim Işık tabancayla kendini vurarak intihar eder. Bunu gazeteden öğrenen arkadaşı Turgut Özben bu duruma çok üzülür ve kendini suçlu hisseder. Arkadaşının ihmal ettiğini düşünen Turgut Selim’in intiharının gerçek nedeninin araştırmaya karar verir. İlk başta ölmeden önce görüştüğü kişilerle konuşan ve neden intihar ettiğini anlamaya çalışan Turgut, kendini bir çıkmaz içinde bulur. Turgut sırayla ilk olarak Selim’in arkadaşlarından Esat ve Metinle konuşur. Sonra da arkadaşlarından Süleyman Kargı’yı bulur.

Süleyman, Turgut’a Selim'in yazdığı ve kendisine verdiği 600 dizelik şiiri gösterir ve ona teslim eder. Süleyman’ın yanından ayrılan Turgut, Selim’in sevdiği kız Günseli ile tanışır. Selim Gülseli’yi çok sevmiştir. Bir toplu gezi sırasında başlayan tanışıklık zamanla aşka dönmüştür. Fakat konu evliliğe gelince Selim evlenmek istemez. Kuşkulu ve korkaktır. İyi ve güzel yaşayamam diye hiç yaşamaz. Günseli ’ye bir mektup bırakır ve intihar eder.

Selim ölmeden önce ‘’ Tutunamayanlar’’ üstüne hazırlamaya çalıştığı bir ansiklopedi vardır. Kitapta kendine bir madde ayırarak kendi hikayesini anlatır. Fakat hikâye bitmeden yaşamına son verir. Turgut Selim’in hayatına girdikçe kendi içinde aydınlanma yaşar. O da çevrenin, yaşadığı toplumun görünmez ipleri tarafından bağlanmıştır. Aslında kendisi de bir tutunamayandır. Bunu fark eden Turgut bir trene binerek uzaklaşır. Kitap daha çok küçük burjuva denilen toplumun belirli bir kısmının, yaşadığı ve karşılaştığı duruma odaklanmaktadır. Yazarın gençlik yıllarından yaşanan olaylarda içeren romanda, geleneklere ve baskılar ile özgürce yaşamayı seçme – seçememe arasında ki gelgite dikkat çekiyor. Bizlere, gerçekten özgür müyüz yoksa toplumun izin verdiği kadar mı özgürüz sorusunu yöneltiyor.

Kitabın Hakkında Önemli Detaylar

Oğuz Atay’ın ilk kitabı olan eser ilk yayınlandığında iki cilt halinde yayınlanmıştır. Daha sonra 1984’te ki ikinci basımda tek cilt olarak raflarda yerini almıştır. Tutunamayanlar romanı olaylardan daha çok izlenimler, taşlamalar ve çeşitli çağrışımlar içerir. 2002 yılında yani Oğuz Atay’ın 20. Ölüm yıl dönümünde UNESCO Tutunamayanları İngilizce diline çevrilmesi gereken en seçkin edebi eserler listesine seçmiştir.

Kitap üslubu ve tekniği birçok yazar tarafından beğeni ile karşılanmıştır. Eserde ince bir mizah hemen göze çarpar. Yazar bunu özellikle uygulamış ve diğer kitaplarında da aynı üslubu kullanmıştır. Kitap toplumsal kurallar ve kişisel özgürlükler arasında ince bir çizgi olduğunu gösterir bizlere.

 

 

 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
MEHMET EMİN DOĞAN KİMDİR?
MEHMET EMİN DOĞAN KİMDİR?
Ulaş Sungur Kimdir?
Ulaş Sungur Kimdir?