ABD heyeti ile İran arasında Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerle ilgili yapılan görüşmelerde taraflar, yüz yüze bir araya gelmediler. ABD’nin elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, İran ateşkesi ve bölgesel konuları içeren…
ABD heyeti ile İran arasında Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerle ilgili yapılan görüşmelerde taraflar, yüz yüze bir araya gelmediler. ABD’nin elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, İran ateşkesi ve bölgesel konuları içeren temaslarda bulunmak üzere Katar’da bulundular. Ancak, Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, bu görüşmelerin Katarlı arabulucular aracılığıyla gerçekleştirildiğini ve ABD heyetinin İran ile müzakere amacıyla bulunmadığını belirtti. ABD heyetinin amacı, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçiş ücreti alma planının detaylarını netleştirmek ve Umman tarafından sunulan seyir hizmetleri ücreti teklifleriyle nasıl ilişkilendirileceğini anlamaktı.
Hürmüz Boğazı’ndaki kontrol anlaşmazlığı, 17 Haziran’da imzalanan mutabakat zaptının uygulanmasına yönelik doğrudan temasların yeniden sağlanamamasından kaynaklanıyor. İran, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari petrol tankeri trafiği üzerinde kontrol sağlama konusundaki kararlılığını sürdürüyor ve geçen hafta İsrail, ABD ve Lübnan arasında müzakere edilen Lübnan ateşkes teklifine karşı çıkarak gerilimi artırıyor.
Taraflar arasında hafta sonunda Hürmüz Boğazı’nda karşılıklı ateş açılması riski devam ederken, nükleer program görüşmelerine henüz başlanmadı ve İran, dış müdahaleleri reddederek Hürmüz Boğazı’ndaki mayın temizleme çalışmalarına Avrupalı güçlerin dahil olmaması yönünde uyarılarda bulundu.
ABD ve diğer Batılı güçler, İran’ın ticari gemilere geçiş ücreti uygulama planına itiraz ederken, Umman’ın belirli hizmetler için ücret alınmasını öngören planı destekliyor. İran’ın başmüzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf, Hürmüz Boğazı’ndaki egemenliğin İran ve Umman’a ait olduğunu ve trafiğin İran tarafından belirlenen düzenlemelere tabi olduğunu vurguladı. Kalibaf, mutabakat zaptı uyarınca ücretsiz geçiş hakkının sadece 60 gün geçerli olduğunu belirtti.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Umman yakınlarında yeni bir deniz rotası açılmasına yönelik İran ile görüşmeleri sürdürüyor. Geçtiğimiz hafta yaşanan gemi saldırılarının ardından IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, İran ile görüşmeleri askıya aldı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekayi, diplomatik sürecin devam edeceğini vurgulayarak, yaşanan zorluklara rağmen sınamaların beklendiğini belirtti. Son verilere göre, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi sayısı artarken, bölgede mahsur kalan denizci sayısı da yükseldi.
